Tin tức


KỸ THUẬT TRỒNG NHO

  • 22/09/2019
  • 2800 Lượt xem

KỸ THUẬT TRỒNG NHO


1. SƠ LƯỢC VỀ CÂY NHO (Vitis vinifera)
a. Nguồn gốc đặc tính
Nho có nguồn gốc từ các miền ôn đới Âu Á và có một số giống từ Châu Mỹ nhưng chưa được phổ biến ở Việt Nam. Nhờ tính thích ứng cao vốn có, từ năm 1975 các chuyên gia Philippines đã khẳng định nghề trồng nho không chỉ còn phát triển ở các nước ôn đới nữa.
Ngày nay ở Việt Nam nho đã được trồng quanh nhà để làm cảnh hay khai thác với quy mô sản xuất. Ở phía Bắc, nho cho trái nhỏ, chùm không lớn, chua do thời tiết không thích hợp. Ở nước ta, nho được trồng nhiều ở Phan Rang nhờ vào điều kiện thời tiết thổ nhưỡng thích hợp. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu các kỹ thuật trồng nho, quản lý dịch hại để tăng năng suất và chất lượng thành phẩm.
2. KỸ THUẬT TRỒNG NHO
a. Thời tiết khí hậu
Thời tiết khí hậu là một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn đến năng suất trồng nho. Về nhiệt độ, Việt Nam có nhiệt độ nóng so với nho, kể cả ở Đà Lạt. Tuy nhiên, khi nho đã thích nghi thì với giàn che phù hợp là đủ làm nho không bị nám trái.
Đối với nho, khí hậu khô, nắng nhiều, độ ẩm thấp là điều kiện thích hợp nhất. Vì vậy, ở Phan Rang là nơi thích hợp để trồng nho nhờ vào lượng mưa thấp nhất nước và không khí khô. Tuy nhiên, vào các tháng cuối năm lượng mưa cao hơn kèm nhiệt độ tăng làm xuất hiện một số đối tượng dịch hại trên cây nho nên phải có biện pháp canh tác, xử lý phân bón và thuốc hợp lý.
Ở các tỉnh phía Nam, đề trồng nho kinh doanh thì cần có mùa khô 4-5 tháng và đất khô không úng nước gây thiếu hụt oxy cho rễ.
Gió to cũng gây bất lợi cho việc trồng cho vì làm dập lá, chùm và đổ giàn. Do đó, biện pháp làm giàn theo luống trồng nho cần hứng nắng tốt và che gió kỹ càng. Vùng nhiều gió bão không nên trồng nho. Mưa làm cây nho bị rụng hoa, rung trái và dễ phát sinh bệnh nên đây cũng là điều kiện cần lưu ý khi trồng nho.
Mùa thích hợp để trồng nho là vào cuối mùa mưa tầm tháng 12-1.
b. Đất và làm giàn
Ở nước ta đất ven sông Dinh (Phan Rang) với đặc tính sâu, giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt là đất thích hợp để trồng nho. Tuy nhiên, các điều tra khác cũng cho rằng đất thịt, đất cát hay lẫn sỏi đá ở vùng đồi cũng có thể trồng nho được nếu được canh tác thích hợp như bón đủ phân hữu cơ, phân khoáng, tưới đủ nước mùa khô và thoát nước tốt mùa mưa.
Đất trồng nho cần được giữ khô không úng nước, cày bừa, vệ sinh ruộng đồng kỹ, độ mùn cao vì thế cần bón nhiều phân hữu cơ. Mật độ gieo trồng thích hợp tầm 1800 cây/ha. Hàng cách hàng tầm 2,5m và cây cách cây từ 1,5-2,0m là thích hợp.
Khi đào hố trồng nho, phải đào sâu và bón nhiều phân hữu cơ đã ủ hoai mục. pH thích hợp của đất trồng nho là 6.5-7. Khi pH thấp hơn 5 nên dùng nước rửa phèn và phải bón vôi. Trong mùa ít mưa ở Phan Rang, pH có thể lên trên 7, khi đó phải hạn chế bón phân có chứa nhiều Calci.
Giàn trồng nho ở khu vực Ninh Thuận hiện nay là cọc chữ T hoặc làm giàn nhiều cọc. Giàn nhiều cọc gồm hai hay nhiều hàng cọc, trên đầu hàng tầm 2m giăng dây ngang dọc để nho leo. Đối với giàn to, cần gia cố thêm thanh gỗ, sắt hoặc tre để giàn không đổ khi dây leo nhiều và ra trái trĩu.
Để nho leo được giàn, cần cắm cây sào hoặc cọc cỡ ngón cái gần gốc cây. Chọn ngọn nho khỏe nhất buộc lên giàn. Các ngọn và cành phụ thì cắt sát đến nách lá bỏ đi để tập trung dinh dưỡng nuôi thân lớn. Khi ngọn chính phát triển đến giàn, cắt bỏ búp sinh trưởng để nuôi cành cấp 1. Một gốc thường chỉ để lại 2, 3 cành cấp 1 (còn gọi là tay). Một số giống chỉ đế 1 hay có khi đền 4 tay.
Khi ngọn của thân chính phát triển tới giàn thì ngắt đi, chọn 2 cành khỏe nhất từ thân gốc buộc vào dây thép theo 2 hướng ngược nhau. Hai cành cấp 1 này khi phát triển dài ra sẽ được buộc lên giàn bằng dây mềm (không dùng dây thép tránh tổn thương thân cây). Khi cành cấp 1 dài tầm 1-1.2m thì bấm ngọn để nuôi cành cấp 2 (cành quả). Cành này cũng được cố định vào giàn để không bị gió làm rách lá, rụng mắt và chồng lên nhau.
Sau khoảng 12 tháng, thân và cành bắt đầu hóa gỗ, màu nâu, mắt hiện rõ, lá chín thì sẽ cắt cành yếu và bỏ hết lá để có để ra trái. Chỉ chừa lại:
- Cành quả để ra trái và gỗ mới
- Mầm dự trữ ở chân cành quả để phát triển cho mùa sau
- Nếu gốc đã già, giữ lại vài cành gần thân để mùa sau phát triển thành cành cấp 1
Với giống nho Cardinal, giống nho phổ biến do trồng ngắn ngày hơn, sau khi cắt tầm 90 ngày trái sẽ chín. Sau đó cần cho cây nghỉ 30-40 ngày để hồi phục. Khi ngọn, cành nách xanh lại, rễ non ra 1-2cm thì có thề tiếp tục cắt ra trái hoàn thành 1 chu kỳ. Trong 1 năm trồng 3 vụ là thích hợp và kinh tế nhất.
Phương pháp tuốt lá, cắt cành này ép cây cho ra trái nên chất dự trữ trong rễ sẽ cạn kiệt dần. Vì vậy cần bón phân nhiều để cây không kiệt quệ.
c. Tưới
Cùng với bón phân, tưới là 1 kỹ thuật quan trọng trong trồng nho. Không chỉ cần tưới vào mùa khô, mùa mưa đôi khi người trồng cũng cần chú ý để tưới nước. Đối với đất thịt, cách 10-15 ngày tưới 1 lần, khi ra quả thì 7-10 ngày 1 lần, lượng nước tưới tương đối nhiều. Đối với đất cát, tưới ít nước hơn nhưng chia làm nhiều lần, 5-7 ngày 1 lần, khi ra trái thì cách 3-5 ngày.
Cần lưu ý tránh ứ đọng nước do rễ nho rất nhạy cảm về việc thiếu oxy. Khi trời mưa cần chú ý thoát nước nhanh đế cây không bị úng.
d. Bón phân
Như đã đề cập, nho khi trồng ở nước ta là giống cây cần nhiều phân bón vì vậy cần chú ý về liều lượng bón cho đúng và đủ để thu hoạch được trái cho chất lượng.
• Khi đào hố trồng nho, phải đào sâu và bón nhiều phân hữu cơ đã ủ hoai mục + lân.
• Sau khi trồng khoảng 7-10 ngày pha đều dung dịch gồm 25gram phân ANNONGGrow Fulvic 666 + 16 lít nước tưới vào gốc cây. Cây nho cần khoảng 10-12 tháng để tạo bộ tán, leo giàn, trong thời kỳ loại phân thích hợp là NPK 20-20-15 bón trực tiếp vào đất với lượng 75-100 kg/ha/lần, định kỳ 1-1,5 tháng/lần, bón kết hợp xới đất phá váng và vùi lấp phân bón.
• Khi đậu trái và nuôi trái định kỳ 1 tháng/ lần tưới đều tán lá 25gram phân ANNONGGrow Fulvic 666+ 16 lít nước. Theo Fregoni (1984), trung bình mỗi tấn nho, cây sẽ lấy đi khỏi đất 3,14kg N, 0,71kg P2O5, 5,86kg K2O, 0,86kg MgO, 4kg CaO, 42ppm Fe, 15,7ppm Zn, 9,1ppm Cu, 5,3ppm B, 7ppm Mn… Như vậy với năng suất bình quân 10 tấn/ha, cây nho lấy đi khỏi đất 31,4kg N, 7,1kg P2O5, 58,6kg K2O và nhiều trung vi lượng khác. Như vậy, trong giai đoạn khai thác kinh tế hay còn gọi là thời kỳ kinh doanh cần bón 10-15 tấn phân chuồng cho 1 ha. Phân Đạm nguyên chất, P2O5 và K2O với tỷ lệ 2-2-3 sau khi thu hoạch, còn giai đoạn mang trái thì tỷ lệ là 2-1-2.
• 15 ngày trước khi thu hoạch pha theo liều lượng trên tưới đều lên tán lá
• Sau thu hoạch pha theo liều lượng trên tưới đều lên tán lá và gốc
e. Sâu bệnh
Sâu bệnh phát triển mạnh vào mùa mưa. Vì vậy cần theo dõi để can thiệp khi cây gặp vấn đề về sâu bệnh kịp thời.
- Rầy, rệp sáp hại cây: Dấu hiệu nhận biết cây bị rầy, rệp sáp hại là ngọn cây bị héo, lá bị co lại, quả bị nhỏ và nứt. Phun Sieucheck 700WP khi rầy vừa xuất hiện để hạn chế sự lây lan.
- Nhện đỏ: Bám ở mặt dưới lá hút lấy nhựa, đặc biệt lúc mới đâm chồi. Trị bằng các thuốc: SIÊU NHỆN (NEWTIME 600WP), lượng dùng 20g/bình 16 lít nước; Xạ thủ (ASSASSAIN 300EC), liều dùng 50ml/bình 16 lít nước
- Bọ trĩ: Khi lá nho còn non bị bọ trĩ tấn công làm cho lá xuất hiện nhiều đốm lấm tấm vàng nhạt, khi chúng có mật số cao và sức tấn công mạnh làm cho lá bị nhăn nheo. Trị bọ trĩ bằng các loại thuốc: Anrogen (50SC hay 800WG), thuốc AMETIN annong, liều lượng sử dụng tùy theo thuốc có dạng lỏng hay bột mà đọc kỹ sự hướng dẫn trên nhãn.
- Sâu ăn lá, đục quả: Trị bằng các thuốc Toxic (2,5EC hay 2,5SC)
- Sâu đục thân, đục cành: Biểu hiện của bệnh là chỗ bị sâu đục bị đùng ra gỗ vụn như mùn cưa, cần phòng trừ bằng cách dùng Pyritox 480EC.
- Bệnh phấn trắng: Khi thấy cây có những đốm nhỏ, màu xanh vàng bị bao phủ một lớp như bột phấn trắng mỏng, nếu bệnh phát triển lâu ngày lớp màu trắng sẽ dày đặc là do cây đang mắc bệnh nặng. Đề trị phấn trắng hại nho phun ướt đều cây với Piano 18EW nồng độ 0.04%
- Bệnh sương mai: Trên lá xuất hiện những vết màu xanh vàng, ở mặt dưới lá thì xuất hiện lớp tơ nấm màu trắng hoặc vàng nhạt. Phun thuốc Doremon 70WP pha 60g/bình 8 lít. Phun khi bệnh chớm xuất hiện.
Ngoài ra, nông dân cần vệ sinh ruộng sạch sẽ, loại bỏ lá, trái, chồi bệnh, yếu ra khỏi vườn tiêu hủy. Không được đổ xuống mương nước. Khi đang có dịch cần hạn chế lây sang ruộng khác. Tổ chức cắt nho cùng lúc cũng hạn chế sâu bệnh lây lan. Người trồng cây nho cũng không nên trồng xem nho với các cây như xoài, ớt, hành, tỏi dưới giàn nho hoặc gần giàn nho.
TS Hồ Chiến - ThS Như Uyên - KS Bích Thuỷ

Bài viết liên quan

Tin Tức Nông Nghiệp

Tin Tức Nông Nghiệp

  • 20/02/2016 5:02:57 SA
Chuyên đề PHÒNG TRỪ DỊCH HẠI TRÊN LÚA HÈ THU

Chuyên đề PHÒNG TRỪ DỊCH ...

  • 13/08/2018 10:14:45 SA
Tin tháng 7

Tin tháng 7

  • 10/03/2016 11:48:18 SA